2
دانشگاه علوم پزشکی مشهد- دانشکده پزشکی- گروه زیست فناوری و نانوفناوری پزشکی
10.22038/nnj.2025.90932.1513
چکیده
مقدمه: استفاده از نانوالیاف به عنوان یکی از ابزارهای مهندسی بافت توانایی بالقوه ای در کوتاه کردن و بهبود پروسه درمان و جلوگیری از آسیب های ثانویه و بروز عفونت دارند. نانوالیاف کیتوزان به واسطه داشتن ساختار منحصر به فرد و دارا بودن گروه های آمینی و هیدروکسیل آزاد در سطح خود، برای مهندسی بافت های مختلف مثل بافت عصبی، قلبی-عروقی، پوست، استخوان و غضروف بسیار هوشمندانه عمل کرده و نتایج امیدوار کننده ای نشان داده است. روش کار: پژوهش انجام شده، یک مطالعه مروری با استفاده از موتورهای جستجو Google Scholar ، Web of Science ، Science Direct ، Pubmed و بررسی عناوین مرتبط با الکتروریسی، کیتوزان، مهندسی بافت و نانو الیاف تا مارس سال 2025 صورت گرفت. نتایج: کیتوزان در مهندسی بافت، پزشکی ترمیمی و دارورسانی هدفمند کاربردهای گستردهای یافته است و مطالعات نشان دادهاند که اشکال مختلف آن از جمله نانوالیاف، هیدروژل، نانوذرات و غشاها میتوانند پاسخهای بیولوژیکی مطلوبی را در ترمیم بافتهای مختلف از قبیل پوست، استخوان، غضروف و اعصاب ایجاد کنند. همچنین در سیستمهای دارورسانی هوشمند و چاپ سهبعدی بافتها کیتوزان به عنوان یک ماتریکس مناسب بسیار مطلوب عمل کرده است. نتیجه گیری: با تمرکز بر آخرین دستاوردهای پژوهشی، نشان میدهیم که چگونه این ماده طبیعی میتواند چالشهای موجود در پزشکی ترمیمی را مرتفع ساخته و افقهای جدیدی در درمان آسیبهای بافتی بگشاید. این بررسی نه تنها بر پتانسیلهای بالینی کیتوزان تأکید دارد، بلکه راهکارهایی برای بهینهسازی عملکرد آن در کاربردهای مختلف مهندسی بافت ارائه میدهد.