بررسی عوامل موثر بر شیوع آنمی در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت در شهرستان سرخس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای آموزش بهداشت،گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران دکترای آموزش بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

2 دکترای آموزش بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

3 کارشناس بهداشت عمومی، مرکز بهداشت شهرستان سرخس، معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

4 دکترای حرفه ای، مرکز بهداشت شهرستان سرخس، معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

5 کارشناس ارشد مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، مرکز بهداشت شهرستان سرخس، معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

6 کارشناس تغذیه، مرکز بهداشت شهرستان سرخس، معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

7 کارشناس مامایی، مرکز بهداشت شهرستان سرخس، معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

8 دکترای تخصصی، شبکه بهداشت و درمان شهرستان سرخس، معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

9 دکترای آموزش بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران دانشیار ، گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

مقدمه و هدف: آنمی به عنوان یکی از مشکلات مهم تغذیـه ای و چند علیتی می تواند به یکی از مخاطرات قابل توجه در طی بارداری و پس از زایمان محسوب گردد . این مطالعه با هدف ارزیابی عوامل مرتبط با شیوع آنمی در زنان باردار مراجعه کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهرستان سرخس در سال 1403 انجام گردیده است.
مواد و روش‏ها: در این مطالعه مقطعی-تحلیلی ،اطلاعات  فرم مراقبت بارداری 904  نفر مراجعه‌کننده به مراکز خدمات جامع سلامت شهری و روستایی شهرستان سرخس در سامانه نظام یکپارچه سلامت (سینا) به صورت سرشماری بررسی شد. داده­ها با استفاده از نرم افزار SPSS  نسخه 25 و آزمون آماری کای دو  و آزمون دقیق فیشر با سطح معنی­داری مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته ‏ها: شیوع کلی کم خونی در این منطقه  17/7% بود که توزیع آن در زنان روستایی 62/5% و در زنان شهری 37/5% برآورد گردید . فراوانی کم‌خونی به‌ترتیب در سه‌ماهه اول، دوم و سوم به میزان 5%، 3/4% و 5/7% بود. متغیرهای محل سکونت، قومیت، BMI، سن بارداری، نوزاد زیر 2500 گرم و مصرف آهن باکم خونی مادر رابطه معنی­داری داشتند (0.001>P).
نتیجه ‏گیری: باوجود اینکه شیوع کم خونی در منطقه سرخس در سطح خفیف قرار دارد، ولی مشاوره تغذیه ای صحیح با مکمل یاری آهن به خصوص در دوران بارداری در جهت کاهش میزان کم خونی ضروری است.

کلیدواژه‌ها


[1]     Shi H, Chen L, Wang Y, Sun M, Guo Y, Ma S, et al. Severity of anemia during pregnancy and adverse maternal and fetal outcomes. JAMA network open. 2022;5(2):e2147046-e.
[2]     Alwan NA, Cade JE, McArdle HJ, Greenwood DC, Hayes HE, Simpson NA. Maternal iron status in early pregnancy and birth outcomes: insights from the Baby's Vascular health and Iron in Pregnancy study. British Journal of Nutrition. 2015;113(12):1985-92.
[3]     Stevens GA, Beal T, Mbuya MN, Luo H, Neufeld LM, Addo OY, et al. Micronutrient deficiencies among preschool-aged children and women of reproductive age worldwide: a pooled analysis of individual-level data from population-representative surveys. The Lancet Global Health. 2022;10(11):e1590-e9.
[4]    Faghir-Ganji M, Amanollahi A, Nikbina M, Ansari-Moghaddam A, Abdolmohammadi N. Prevalence and risk factors of anemia in first, second and third trimesters of pregnancy in Iran: A systematic review and meta-analysis. Heliyon. 2023;9(3).
[5]     Geta TG, Gebremedhin S, Omigbodun AO. Prevalence and predictors of anemia among pregnant women in Ethiopia: Systematic review and meta-analysis. PloS one. 2022;17(7):e0267005.
[6]     Karami M, Chaleshgar M, Salari N, Akbari H, Mohammadi M. Global prevalence of anemia in pregnant women: a comprehensive systematic review and meta-analysis. Maternal and child health journal. 2022;26(7):1473-87.
[7]     Kinyoki D, Osgood-Zimmerman AE, Bhattacharjee NV, Kassebaum NJ, Hay SI. Anemia prevalence in women of reproductive age in low-and middle-income countries between 2000 and 2018. Nature medicine. 2021;27(10):1761-82.
[8]     Geng F, Mai X, Zhan J, Xu L, Zhao Z, Georgieff M, et al. Impact of fetal-neonatal iron deficiency on recognition memory at 2 months of age. The Journal of pediatrics. 2015;167(6):1226-32.
[9]    https://www.who.int/data/gho/data/themes/topics/ W, anaemia_in_women_and_children.
[10]   Alem AZ, Efendi F, McKenna L, Felipe-Dimog EB, Chilot D, Tonapa SI, et al. Prevalence and factors associated with anemia in women of reproductive age across low-and middle-income countries based on national data. Scientific Reports. 2023;13(1):20335.
[11]  Dehghani A, Molani-Gol R, Rafraf M, Mohammadi-Nasrabadi F, Khodayari-Zarnaq R. Iron deficiency anemia status in Iranian pregnant women and children: an umbrella systematic review and meta-analysis. BMC Pregnancy and Childbirth. 2024;24(1):381.
[12]   Abd Rahman R, Idris IB, Isa ZM, Rahman RA, Mahdy ZA. The prevalence and risk factors of iron deficiency anemia among pregnant women in Malaysia: a systematic review. Frontiers in nutrition. 2022;9:847693.
[13]   Wang R, Xu S, Hao X, Jin X, Pan D, Xia H, et al. Anemia during pregnancy and adverse pregnancy outcomes: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. Frontiers in Global Women's Health. 2025;6:1502585.
[14]   World Health O. The global prevalence of anaemia in 2011. Geneva: World Health Organization; 2015 2015.
[15]   Rajabzadeh R, Hoseini SH, Rezazadeh J, Baghban A, Nasiri M, Hosein Ayati M. [Prevalence of anemia and its related factors in pregnant women referring to health centers of Mane and Samalghan city (Persian)]. The Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility. 2015;18(171):1-7.